Ο Μάρτης στην Ελληνική λαϊκή παράδοση

Ο Μάρτης στην Ελληνική λαϊκή παράδοση

Οι Μάρτηδες είναι μία παράδοση χρόνων την οποία θέλουμε να ανασύρουμε από τις μνήμες μας μαζί με τον ξεχασμένο παιδικό αυθορμητισμό και ενθουσιασμό.
Από τη 1η ως τις 31 του Μάρτη, συνηθίζεται να φοριέται στον καρπό του χεριού ένα βραχιολάκι, φτιαγμένο από στριμμένη άσπρη και κόκκινη κλωστή, τον «Μάρτη» ή «Μαρτιά». Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, ο «Μάρτης» φοριέται από μικρούς και μεγάλους για να προστατεύει τα πρόσωπά τους από τον πρώτο ήλιο της Άνοιξης, για να μην καούν. Ο “Μάρτης” φτιάχνεται την τελευταία ημέρα του Φεβρουαρίου και φοριέται είτε σαν δαχτυλίδι στα δάχτυλα, είτε στον καρπό του χεριού σαν βραχιόλι. Καμμιά φορά φοριέται ακόμα και στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού, ώστε να μην σκοντάφτει ο κατοχός του.

Μάρτη” δεν φορούσαν μόνο οι άνθρωποι. Σε κάποιες περιοχές της χώρας κρεμούσαν την κλωστή όλη τη νύχτα στα κλαδιά μιας τριανταφυλλιάς για να χαρίσουν ανθοφορία, ενώ σε άλλες περιοχές την έβαζαν γύρω από τις στάμνες για να προστατέψουν το νερό από τον ήλιο και να το διατηρήσουν κρύο. Σε άλλες περιοχές το φορούσαν μέχρι να φανούν τα πρώτα χελιδόνια, οπότε και το άφηναν πάνω σε τριανταφυλλιές, ώστε να τον πάρουν τα πουλιά για να χτίσουν τη φωλιά τους. Αλλού πάλι το φορούν ως την Ανάσταση, οπότε και το δένουν στις λαμπάδες της Λαμπρής για να καεί μαζί του.

Η ανοιξιάτικη παράδοση του «Μάρτη» ή της «Μαρτιάς» έχει ρίζες στην αρχαία Ελλάδα και έχει επικρατήσει σε όλα τα Βαλκάνια. Εκτιμάται ότι η παράδοση του «Μάρτη» ξεκίνησε από την αρχαία Ελλάδα και συγκεκριμένα από τα Ελευσίνια Μυστήρια κατά τη διάρκεια των οποίων οι συμμετέχοντες φορούσαν μια κλωστή, την Κρόκη, στο δεξί τους χέρι και στο αριστερό τους πόδι. Στις μέρες μας, το έθιμο εξακολουθεί να υπάρχει, με το κόκκινο-λευκό βραχιολάκι από κλωστή να φοριέται κατά τη διάρκεια όλου του μήνα Μάρτη. Το βραχιολάκι «πλέκεται» την τελευταία μέρα του  Φεβρουαρίου.

Ο «Μάρτης» θεωρούταν ότι προστάτευε από ασθένειες και από τις ακτίνες του ήλιου, οι οποίες είναι πολύ δυνατές κατά τον Μάρτη. Στις παλιές εποχές, το σκούρο δέρμα συμβόλιζε την «βρωμιά», την «ακαθαρσία», ειδικά για τα κορίτσια, τα οποία τα πρότυπα ομορφιάς τα ήθελαν με λευκό δέρμα και ροδαλά μάγουλα.

Σε ορισμένες περιοχές της Ελλάδας, στο τέλος του μήνα, το βραχιολάκι τοποθετείται σε τριανταφυλλιές ύστερα απ’ ότι κάποιος έχει δει το πρώτο χελιδόνι ώστε να το μαζέψει και να φτιάξει τη φωλιά του. Σε άλλες περιοχές, το βραχιόλι τυλίγεται γύρω από στάμνες ώστε να προστατευτεί το νερό από τον ήλιο και να μείνει δροσερό. Άλλοι δένουν το βραχιόλι γύρω από δέντρα ώστε να καρποφορήσουν.

Τα καστήματα Doromu.comEFI Store, και  ETSY  προσφέρουν μια μεγάλη ποικιλία από χειροποίητους «Μάρτηδων» σε προσιτές τιμές.

NO COMMENTS

Leave a Reply